Skip to content
Ramrajya News Website RamRajya News

Heralding RamRajya in Bharat

  • My Account
  • Dharm
  • Editorial
  • Register
  • Mandir
  • From Social Media
  • Contact Us
Ramrajya News Website
RamRajya News

Heralding RamRajya in Bharat

शारदीय नवरात्रि – स्मृति

RR Admin, October 22, 2023October 23, 2023
“अयि गिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्द नुते।
गिरिवरविन्ध्यशिरोऽधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते।।
भगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥“
बानी कुमार द्वारा लिखित और पंडित बीरेंद्र कृष्ण भद्र की आध्यात्मिक वाणी और पंकज कुमार मलिक द्वारा संगीतबद्ध महिषासुर मर्दिनी की वंदना और यशगान आकाशवाणी के माध्यम से महालया अमावस्या तिथि को सुनना आज भी एक अलौकिक अनुभूति है विशेष कर बांग्ला भाषियों के लिए। वस्तुतः महालया अमावस्या पितरों की विदाई व देवी भगवती के आगमन का संधिकाल माना जाता है।
महालया के दिन ही मूर्तिकार मां दुर्गा की आंखें तैयार करता है। मान्यता है कि इसी दिन मां दुर्गा कैलाश पर्वत से सीधे धरती पर यानि अपने मायके आती हैं और यहां नौ दिन तक धरती लोक में वास करती है तथा अपनी कृपा का अमृत अपने भक्तों पर बरसाती हैं।
पौराणिक मान्यताओं के अनुसार इसी दिन अत्याचारी राक्षस महिषासुर का संहार करने के लिए भगवान ब्रह्मा, भगवान विष्णु और भगवान महेश ने मां दुर्गा के रूप में एक शक्ति सृजित किया था। जिसके बाद मां आदिशक्ति देवी दुर्गा का रूप में प्रकट हुई। नौ दिनों तक देवी दुर्गा और महिषासुर के बीच भयंकर युद्ध हुआ। 10वें दिन मां दुर्गा ने दुष्ट राक्षस महिषासुर का वध कर दिया।
इसी उपलक्ष्य में हर साल अश्विन माह के शुक्ल पक्ष की प्रतिपदा तिथि से नवमी तक शारदीय नवरात्रि का पर्व मनाया जाता है । शारदीय नवरात्रि धर्म की अधर्म पर और सत्य की असत्य पर जीत का प्रतीक है।
मां दुर्गा शाक्त सम्प्रदाय की मुख्य देवी हैं। मां दुर्गा को आदि शक्ति, परम भगवती परब्रह्म बताया गया है। वह अंधकार व अज्ञानता रुपी राक्षसों से रक्षा करने वाली, ममतामई, मोक्ष प्रदायनी तथा कल्याणकारी हैं। उनके बारे में मान्यता है कि वे शान्ति, समृद्धि तथा धर्म पर आघात करने वाली राक्षसी शक्तियों का विनाश करतीं हैं। नवरात्रि के नौ दिन शक्ति की साधना के लिए सर्वश्रेष्ठ माने जाते हैं। यह पर्व लोगों को आध्यात्मिक रूप से जागृत करने और उन्हें देवी दुर्गा की कृपा प्राप्त करने का अवसर प्रदान करता है।
शेष भारत के लिए शारदीय नवरात्र नियम, संयम, व्रत का पर्व है लेकिन बंगालियों के लिए दुर्गा पूजा उत्साह, उमंग और आनंद का महापर्व है।जैसे शेष भारत के लोग अपने जीवनकाल में 80-90 बसंत जीने का सपना देखते हैं, वैसे ही एक आम बंगाली का सपना अपने जीवनकाल में 80-90 दुर्गा पूजा देखने का होता है । उनके लिए दुर्गा पूजा, मां के धरती पर आगमन की खुशी का महोत्सव है।इसीलिए दुर्गा पूजा की तैयारी महीनों पहले से शुरू हो जाती है।
वायुसेना स्टेशन बैरकपुर के पास स्थित पलता के दुर्गा पूजा पंडाल की तैयारी भी पूरे एक महीने पहले शुरू हो चुकी थी। यूथ क्लब पलता के सदस्य घर-घर जाकर पूजा की पर्ची काट रहे थे । दुकानों, टैक्सियों और रिक्शा चालकों की भी पर्ची काटी गई है। यूथ क्लब पलता के सदस्य बता रहे थे कि इस बार पंडाल अत्यंत भव्य और विशिष्ट बनेगा , इसलिए पिछले साल की अपेक्षा सभी से ₹100 ज्यादा लिए जा रहे थे ।
पंडाल का कार्य आज समाप्त हो चुका है, बस फाइनल टच देना बाकी है। इस बार पंडाल की थीम चंद्रयान-3 की लैंडिंग पर आधारित है । इसलिए चंद्रयान, प्रज्ञान, विक्रम और चंद्रमा का धरातल पंडाल में स्पष्ट दिख रहा है। बंगालियों को कोई कितना भी कोमल कहे लेकिन कलाकारी, सजावट और नफासत में उनका आज भी पूरे देश में कोई सानी नहीं है। पंडाल की फोटोग्राफी की जा चुकी है । पलता यूथ क्लब ने 1000 फोटो छपवा लिए हैं। इस बार पंडाल देखने आने वालों को यही फोटो ₹50 की वीआईपी एंट्री के बदले मिलेंगे।
महालया के दिन (पंचमी तिथि को) मुहूर्त के अनुसार घट स्थापना और कलश स्थापना होगी । पंडित बीरेंद्र कृष्ण भद्र की आध्यात्मिक वाणी में मां महिषासुर मर्दिनी की वंदना और यशगान होगा। फिर देवी माँ को अपने बच्चों के साथ कैलाश से अपने पैतृक घर (पृथ्वी) की यात्रा शुरू करने के लिए निमंत्रण दिया जाएगा। यह निमंत्रण मंत्रों के जाप और “जागो तुमी जागो” और “बाजलो तोमर अलोर बेनु” जैसे भक्ति गीत गाकर किया जाएगा ।उसके पश्चात पायल डे, सुभाश्री गांगुली जैसी विभिन्न कलाकार मां दुर्गा का महिषासुर मर्दिनी रूप विभिन्न टीवी चैनलों पर सजीव करेंगी।
षष्टी के दिन से पंडाल सभी के लिए खुल जाएगा । पंडिताई का कार्य करने वाले भट्टाचार्य दादा पत्रा देखकर और गणना करके बता रहे थे कि चूंकि इस बार षष्ठी रविवार (15 अक्टूबर) को है इसलिए मां दुर्गा हाथी पर सवार होकर आएंगी। यह बहुत ही शुभ संकेत है इसका मतलब इस वर्ष अच्छी बारिश होगी और मां के भक्तों को धन-धान्य की प्राप्ति होगी ।
षष्टी के दिन से ही पंडाल के बाहर फलों, आइसक्रीम, गोलगप्पा, झालमुड़ी , संदेश, रसगुल्ला, अंडा, माछ-भात, तंबाकू, सिगरेट की दुकाने सजने लगेगी । पूरे देश में कमाने गए बंगाली साल भर दुर्गा पूजा के लिए छुट्टी बचा कर रखते हैं और इस महीने का इंतजार करते रहते हैं। ऑफिस में लड़ाई हो जाए, वेतन कट जाए, चाहे नौकरी चली जाए लेकिन दुर्गा पूजा में ‘दादा’ को घर जाना है तो जाना है।
बैरकपुर के रॉयचौधरी परिवार का बेंगलुरु में रहने वाला इंजीनियर लड़का अपनी पत्नी और इकलौते बेटे के साथ तथा दिल्ली में डॉक्टरी की प्रैक्टिस करने वाली बिटिया अपने पति और अपने छोटी बिटिया के साथ घर वापस आ गए हैं। पूरे कोलकाता के विद्यालयों में दुर्गा पूजा से लेकर काली पूजा तक पूरे एक महीने की छुट्टी है। इसलिए रॉय चौधरी परिवार और मुहल्ले के बच्चों की उपस्थिति के कारण खूब रौनक़ है, धूम मची हुई है।सभी बच्चों के लिए नए कपड़े और जूते, महिलाओं के लिए तांत की साड़ी और पुरुषों के लिए रंग बिरंगा सूती कुर्ता खरीदा गया है।
षष्टी, सप्तमी, अष्टमी और नवमी पूरे चार दिन रॉयचौधरी परिवार अपने घर के पास क्लब द्वारा स्थापित दुर्गा मां की पूजा करेगा।उनकी बहू-बेटा, दामाद- बेटी तथा बच्चे पूजा के बाद कोलकाता के सभी प्रमुख पंडाल देखने जाएंगे। अष्टमी के दिन सभी बड़े पंडालों में मिलने वाला प्रसाद (खिचड़ी और आलू दम) का अलौकिक स्वाद भला कौन नहीं चखना चाहेगा। बागबाजार और बगुइगाटी का भव्य और जग प्रसिद्ध पांडाल भी सबको देखना ही है।
दुर्गापूजा के इन चार दिनों केवल ब्रेकफास्ट ही घर पर बनेगा। लंच और डिनर बाहर ही होगा। पंडाल की असली खूबसूरती तो रात को ही निखर कर आती है। इसीलिए रात भर पंडाल देखने वालों की भीड़ लगी रहती है। अष्टमी के दिन भक्तों का विशेष रूप से तांता लगा रहता है। दशमी के दिन सिंदूर खेला करके मां को विदाई देने तक यह मस्ती और आनंद का उत्सव चलता रहेगा।
मैंने रॉयचौधरी दादा से पूछा कि हम उत्तर भारतीयों के लिए शारदीय नवरात्र नियम, संयम, व्रत का पर्व है लेकिन आपके लिए यह उत्साह, उमंग और आनंद का महापर्व क्यों है? इस पर दादा गंभीर होकर बोले –“अगर मां के घर आगमन पर बच्चे मस्ती और आनंद नहीं करेंगे तो ‘माँ रेगे जाबे’ और मां को नाराज कौन करना चाहेगा? “
(विनय सिंह बैस)
मां दुर्गा के अनन्य भक्त
By - विनय सिंह बैस Festivals From Social Media

Post navigation

Previous post
Next post

Related Posts

Festivals

PM Modi Wishes Citizens on Maha Navami 2025

October 1, 2025October 1, 2025

New Delhi, October 1, 2025 – On the auspicious occasion of Maha Navami, Prime Minister Shri Narendra Modi extended his warm greetings to citizens across India. In his message, the Prime Minister wished that this day of Navratri brings prosperity, success, and well-being to everyone. PM Modi’s Message to the…

Read More
Festivals

Navratri 2025 Day 5: Maa Skandamata Puja & Significance

September 26, 2025September 26, 2025

Navratri 2025 Day 5, falling on September 26, is dedicated to Maa Skandamata, the fifth form of Goddess Durga. Devotees across India offer prayers, observe fasts, and perform rituals seeking the blessings of the divine mother and her child, Lord Kartikeya. Significance of Maa Skandamata Maa Skandamata embodies maternal love,…

Read More
Festivals

Krishna Janmashtami 2025 to Be Celebrated on August 16

August 12, 2025August 12, 2025

Krishna Janmashtami, one of the most celebrated Hindu festivals, will be observed this year on Saturday, August 16, 2025. The festival marks the birth anniversary of Lord Krishna, the eighth avatar of Lord Vishnu, revered as the embodiment of love, compassion, and wisdom. In 2025, devotees across India and the…

Read More

Leave a Reply Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

🪔 Listen to Ramayan Daily
Valmiki Ramayan is now available as a simple Hindi audiobook.

🎧 Start listening (Free Trial): https://amzn.to/4bQwDMf



📖 Continue Your Dharmic Journey
After Ramayan, many listeners explore the Bhagavad Gita audiobook for Free.

🕉️ Explore the Gita:
https://amzn.to/4kCTVr5

(🙏 Helps support our seva)

Recent Posts

  • Double Engine Momentum to Propel Kerala’s Growth
  • Israel-Iran War: 5 Triggers for Indian Market
  • New Farakka Bridge in West Bengal to Boost Connectivity
  • Government Boosts Parsi Community Through Jiyo Parsi Meet
  • IPC, AMTZ Host National Meet on Pharmacovigilance

Recent Comments

No comments to show.

Archives

  • March 2026
  • February 2026
  • January 2026
  • December 2025
  • November 2025
  • October 2025
  • September 2025
  • August 2025
  • July 2025
  • June 2025
  • May 2025
  • April 2025
  • March 2025
  • February 2025
  • January 2025
  • December 2024
  • November 2024
  • October 2024
  • September 2024
  • June 2024
  • January 2024
  • November 2023
  • October 2023
  • September 2023
  • August 2023

Categories

  • Ancient Bharat
  • Article 1
  • Article 2
  • Article 3
  • Article 4
  • Articles
  • BB – Article 1
  • BB – Article 2
  • BB – Article 3
  • BB – Article 4
  • BB – Article 5
  • Bharat
  • Bihar
  • Business and Economy
  • By – Devendra Sikarwar
  • By – Kumar Satish
  • By – Menuka Shahi
  • By – Nitin Tripathi
  • By – Raj Shekhar Tiwari
  • By – Sarvesh Kumar Tiwari
  • By – Shanees Arya
  • By – Shouvik Roy
  • By – विनय सिंह बैस
  • By – कमलाकांत त्रिपाठी
  • Career
  • Covid
  • Defence
  • Dharm
  • Editorial
  • Educational
  • Elections
  • Events
  • Expose-Series
  • Festivals
  • From Social Media
  • GeoPolitics
  • Glorious Bharat
  • Health
  • Inspired by SM Posts About Current Events
  • International
  • Lok Sabha
  • Mandir
  • Nation First
  • News
  • Operation Sindoor
  • Politics
  • Press Release
  • Rajya Sabha
  • Ramayan Series
  • Rituals
  • Sports
  • Uncategorized
  • Warfare
  • Weather
  • बदलता भारत

Tags

##India #AatmanirbharBharat #AmitShah #ArtificialIntelligence #AtmanirbharBharat #BreakingNews #BusinessNews #CPRadhakrishnan #CulturalHeritage #DigitalGovernance #DigitalIndia #DrJitendraSingh #EconomicGrowth #EnergySecurity #GlobalTrade #GoodGovernance #GovernmentOfIndia #InclusiveGrowth #IndianCulture #IndianEconomy #IndiaNews #IndianNavy #IndianPolitics #IndianRailways #InfrastructureDevelopment #MakeInIndia #MaritimeSecurity #NarendraModi #NationalSecurity #NationBuilding #NewDelhi #NortheastIndia #PMModi #PublicHealth #RamRajyaNews #RenewableEnergy #RuralDevelopment #SkillDevelopment #StartupIndia #SustainableDevelopment #ViksitBharat #ViksitBharat2047 #WomenEmpowerment #YouthEmpowerment innovation

Categories

  • Ancient Bharat (10)
  • Article 1 (1)
  • Article 2 (1)
  • Article 3 (1)
  • Article 4 (1)
  • Articles (34)
  • BB – Article 1 (2)
  • BB – Article 2 (2)
  • BB – Article 3 (2)
  • BB – Article 4 (2)
  • BB – Article 5 (2)
  • Bharat (46)
  • Bihar (126)
  • Business and Economy (7)
  • By – Devendra Sikarwar (10)
  • By – Kumar Satish (2)
  • By – Menuka Shahi (1)
  • By – Nitin Tripathi (1)
  • By – Raj Shekhar Tiwari (2)
  • By – Sarvesh Kumar Tiwari (1)
  • By – Shanees Arya (1)
  • By – Shouvik Roy (1)
  • By – विनय सिंह बैस (4)
  • By – कमलाकांत त्रिपाठी (1)
  • Career (19)
  • Covid (6)
  • Defence (9)
  • Dharm (179)
  • Editorial (19)
  • Educational (9)
  • Elections (114)
  • Events (3)
  • Expose-Series (2)
  • Festivals (141)
  • From Social Media (33)
  • GeoPolitics (7)
  • Glorious Bharat (9)
  • Health (44)
  • Inspired by SM Posts About Current Events (1)
  • International (32)
  • Lok Sabha (6)
  • Mandir (23)
  • Nation First (8)
  • News (6,881)
  • Operation Sindoor (8)
  • Politics (66)
  • Press Release (8)
  • Rajya Sabha (1)
  • Ramayan Series (4)
  • Rituals (22)
  • Sports (98)
  • Uncategorized (2)
  • Warfare (1)
  • Weather (2)
  • बदलता भारत (8)

🕉️ Dharmic Listening Corner

🎧 Valmiki Ramayan (Hindi Audiobook)
Listen free here: https://amzn.to/4bQwDMf

🙏 Bring Ramayan back into daily life.

📖 Bhagavad Gita Free Audiobook in Hindi
https://amzn.to/4kCTVr5

©2026 RamRajya News | WordPress Theme by SuperbThemes
Go to mobile version